7 علت تقه زدن گیربکس اتوماتیک هیوندای | ۴ اشتباه رایج در رانندگی

تقه زدن، ضربه زدن یا اصطلاحا «لگد زدن» گیربکس های اتوماتیک هیوندای یکی از دغدغه های رایج رانندگان خودروهایی مانند سانتافه (Santa Fe)، سوناتا (Sonata)، توسان (Tucson)، آزرا (Azera) و النترا (Elantra) است. این لرزش یا ضربه ناگهانی ممکن است هنگام توقف و جابه جایی دسته دنده از حالت P به R یا D رخ دهد یا هنگام شتاب گیری و تعویض دنده های ۱ به ۲ و ۲ به ۳ خود را نشان دهد.

گیربکس های ۶ سرعته و ۸ سرعته هیوندای، از جمله خانواده گیربکس های A6LF و A6MF، به تغییرات فشار هیدرولیک، وضعیت روغن و عملکرد سیستم های الکترونیکی حساس هستند. نادیده گرفتن تقه های اولیه می تواند باعث تشدید مشکل و آسیب دیدن قطعاتی مانند صفحات کلاچ، ساعت گیربکس و سایر اجزای سیستم انتقال قدرت شود.

در این مقاله، مهم ترین دلایل مکانیکی، هیدرولیکی و الکترونیکی تقه زدن گیربکس هیوندای را بررسی می کنیم و درباره علائم و روش های عیب یابی و رفع این مشکل توضیح می دهیم.

تقه زدن گیربکس هیوندای در چه شرایطی رخ می دهد؟

قبل از باز کردن گیربکس یا تعویض قطعات، باید مشخص شود که ضربه دقیقا در چه شرایطی به بدنه خودرو منتقل می شود. محل و زمان بروز تقه می تواند سرنخ مهمی برای پیدا کردن علت مشکل باشد.

1. تقه در حالت سکون و هنگام جابه جایی بین P، R و D: می تواند به خرابی دسته موتور و دسته گیربکس، فشار نامناسب روغن یا ایراد در سیستم هیدرولیک گیربکس مربوط باشد.
2. تقه هنگام تعویض دنده رو به بالا، مانند دنده ۱ به ۲ یا ۲ به ۳: می تواند در اثر آلودگی فیلتر روغن، اختلال در عملکرد شیر برقی یا افت فشار روغن ایجاد شود.
3. تقه هنگام معکوس کشیدن و شتاب گیری ناگهانی: ممکن است با مشکلاتی مانند افت سطح روغن، آلودگی فیلتر یا اختلال در ارسال اطلاعات سنسورهای مرتبط باشد.
4. تقه زدن در ابتدای حرکت یا هنگام سرد بودن خودرو: می تواند به وضعیت روغن گیربکس، تاخیر در عملکرد شیرهای برقی یا مشکلات سیستم هیدرولیک مربوط باشد.
5. تقه زدن در ترافیک و پس از گرم شدن گیربکس: افزایش دمای گیربکس، کاهش کیفیت روغن یا اختلال در سیستم خنک کاری می تواند باعث تشدید علائم شود.

۷ علت اصلی تقه زدن گیربکس اتوماتیک خودروهای هیوندای

۱. افت سطح یا کاهش کیفیت روغن گیربکس اتوماتیک (ATF)

گیربکس اتوماتیک بدون فشار هیدرولیک روغن نمی تواند عملکرد صحیحی داشته باشد. روغن گیربکس علاوه بر روان کاری و خنک کردن قطعات، در ایجاد فشار هیدرولیک و عملکرد صحیح صفحات کلاچ و اجزای داخلی نقش مهمی دارد.

• روغن سوخته یا کثیف: روغن گیربکس به مرور زمان در اثر حرارت و اصطکاک دچار افت کیفیت می شود و آلودگی های ناشی از فرسایش قطعات نیز می توانند وارد مدار روغن شوند.
• کمبود روغن: پایین بودن سطح روغن در اثر نشتی می تواند باعث کاهش فشار هیدرولیک و ایجاد تاخیر یا ضربه هنگام تعویض دنده شود.
• استفاده از روغن نامناسب: نوع روغن مورد استفاده باید دقیقا مطابق مشخصات اعلام شده برای مدل خودرو و کد گیربکس باشد. برای برخی گیربکس های هیوندای استفاده از روغن با استانداردهایی مانند SP-IV توصیه شده است. بنابراین استفاده از روغن نامناسب می تواند عملکرد گیربکس را مختل کند.

خرید لوازم یدکی اصلی هیوندای

۲. گرفتگی فیلتر روغن گیربکس و آلودگی مدار داخلی

در بسیاری از خودروهای هیوندای، فیلتر روغن گیربکس در داخل مجموعه گیربکس قرار دارد و نحوه دسترسی و تعویض آن به مدل گیربکس بستگی دارد.

هنگامی که آلودگی و ذرات ناشی از فرسایش قطعات باعث محدود شدن جریان روغن شوند، پمپ روغن نمی تواند فشار و حجم مورد نیاز مدار هیدرولیک را به درستی تامین کند. در چنین شرایطی ممکن است هنگام تعویض دنده، فشار روغن دچار نوسان شود و راننده ضربه یا تقه را احساس کند.

۳. خرابی شیرهای برقی و ساعت گیربکس (Valve Body)

ساعت گیربکس بخش مهمی از سیستم هیدرولیک است و از کانال ها، سوپاپ ها و شیرهای برقی تشکیل شده است. این مجموعه وظیفه هدایت روغن به بخش های مختلف گیربکس را بر عهده دارد.

• نشانه بارز: اگر خودرو هنگام رفتن به یک دنده مشخص، مثلا هنگام تعویض از ۲ به ۳، دچار تقه یا تاخیر شود، ممکن است شیر برقی مربوط به همان مدار دچار مشکل شده باشد.
• سایش کانال های ساعت: حرارت بالا، آلودگی روغن و فرسایش داخلی می تواند باعث ایجاد نشتی در مدار هیدرولیک شود. در چنین شرایطی ممکن است علائم پس از گرم شدن گیربکس و در ترافیک تشدید شوند.

۴. پارگی یا تغییر شکل دسته موتور و دسته گیربکس

در بسیاری از موارد، آنچه راننده به عنوان تقه گیربکس احساس می کند، مستقیما از داخل گیربکس ایجاد نشده است. خرابی دسته موتور یا دسته گیربکس نیز می تواند باعث انتقال شدید ضربه به بدنه شود.

موتور و گیربکس توسط دسته های لاستیکی یا هیدرولیکی روی شاسی خودرو نصب شده اند تا لرزش و حرکت مجموعه موتور و گیربکس را کنترل کنند. در صورت پارگی یا فرسودگی این قطعات، هنگام درگیر شدن گیربکس، به ویژه هنگام انتقال دنده از حالت خلاص به D یا R، مجموعه موتور و گیربکس می تواند حرکت بیشتری داشته باشد و ضربه شدیدی به بدنه منتقل شود.

۵. فرسودگی و سوختن صفحات کلاچ (Clutch Packs)

هر دنده در گیربکس اتوماتیک دارای مجموعه ای از صفحات اصطکاکی و فلزی است که برای انتقال نیرو و درگیر شدن دنده ها مورد استفاده قرار می گیرند.

• با افزایش کارکرد خودرو یا رانندگی تحت فشار با روغن نامناسب، صفحات اصطکاکی به مرور فرسوده می شوند.
• در صورت افزایش فرسودگی، ممکن است تعویض دنده با تاخیر انجام شود، دور موتور افزایش پیدا کند و پس از درگیر شدن ناگهانی کلاچ، خودرو دچار تکان شدید شود.

۶. خرابی تورک کانورتر و کلاچ قفل کننده (Lock-up Clutch)

تورک کانورتر یکی از اجزای مهم سیستم انتقال قدرت در گیربکس های اتوماتیک است و وظیفه انتقال نیرو از موتور به گیربکس را بر عهده دارد.

در صورتی که اجزای داخلی تورک کانورتر آسیب ببینند یا کلاچ قفل کننده آن به درستی عمل نکند، ممکن است در سرعت های مختلف، به ویژه هنگام شتاب گیری ملایم، لرزش یا تقه های ریز و پی در پی احساس شود.

۷. به هم ریختن حافظه تطبیقی کامپیوتر گیربکس (TCM / TCU)

کامپیوتر گیربکس اتوماتیک هیوندای دارای سیستم های تطبیقی است که عملکرد تعویض دنده را بر اساس شرایط کارکرد و پارامترهای مختلف تنظیم می کنند.

مواردی مانند افت شدید ولتاژ، ضعیف شدن باتری، برخی تعمیرات برقی یا تغییر شرایط عملکرد گیربکس می توانند باعث تغییر در مقادیر تطبیقی شوند. در چنین شرایطی ممکن است تعویض دنده ها با نرمی همیشگی انجام نشود و تقه یا تاخیر ایجاد شود.

علائم تقه زدن گیربکس اتوماتیک هیوندای و معنی هر کدام

شناسایی زمان دقیق بروز ضربه می تواند مسیر عیب یابی را کوتاه تر کند.

• ضربه شدید هنگام قرار دادن دنده روی R یا D در حالت توقف: ابتدا باید دسته موتور و دسته گیربکس بررسی شوند. در صورت سالم بودن این قطعات، سیستم هیدرولیک و فشار روغن گیربکس باید بررسی شود.
• ضربه هنگام تعویض بین دنده های ۱ و ۲: ممکن است به عملکرد شیر برقی، وضعیت روغن یا فشار هیدرولیک مربوط باشد.
• تقه همراه با افت شتاب یا افزایش غیرعادی دور موتور: می تواند نشانه فرسودگی صفحات کلاچ، لغزش داخلی یا پایین بودن سطح روغن باشد و نیاز به بررسی تخصصی دارد.
• لگد زدن هنگام شتاب گیری یا معکوس کشیدن: ممکن است به اطلاعات نادرست سنسورها، عملکرد سیستم کنترل گیربکس یا کلاچ قفل کننده تورک کانورتر مربوط باشد.
• تقه های مکرر پس از گرم شدن کامل خودرو در ترافیک: افزایش دمای گیربکس، کاهش کیفیت روغن یا اختلال در سیستم خنک کاری می تواند یکی از عوامل ایجاد این حالت باشد.

روش تشخیص و رفع تقه زدن گیربکس اتوماتیک هیوندای

برای جلوگیری از تحمیل هزینه های سنگین و تعمیر غیرضروری گیربکس، بهتر است عیب یابی از روش های ساده تر و کم هزینه تر آغاز شود.

گام اول: بررسی سطح و سلامت روغن گیربکس (ATF Check)

در خودروهایی که گیج روغن گیربکس دارند، بررسی سطح روغن باید مطابق دستورالعمل سازنده و در دمای مناسب انجام شود. رنگ، بو و وضعیت روغن نیز می تواند اطلاعاتی درباره شرایط گیربکس در اختیار تعمیرکار قرار دهد.

در خودروهای فاقد گیج، سطح روغن معمولا از طریق محل مخصوص کنترل سطح یا پیچ سرریز و در دمای مشخص بررسی می شود. دمای مورد نیاز برای بررسی سطح روغن بسته به مدل گیربکس متفاوت است.

گام دوم: عیب یابی الکترونیکی با دیاگ تخصصی هیوندای

استفاده از دستگاه دیاگ تخصصی می تواند کدهای خطای مربوط به سلونوئیدها، سنسورها و عملکرد گیربکس را مشخص کند.

تعمیرکار می تواند علاوه بر بررسی کدهای خطا، پارامترهایی مانند دمای روغن و مقادیر تطبیقی گیربکس را نیز بررسی کند تا علت احتمالی مشکل دقیق تر مشخص شود.

گام سوم: ریست نرم افزاری و کالیبراسیون مجدد

در برخی شرایط، پس از تعمیر یا تعویض قطعات مرتبط با گیربکس، ممکن است نیاز به بازنشانی مقادیر تطبیقی TCU و انجام فرآیند یادگیری مجدد وجود داشته باشد.

این کار باید با دستگاه دیاگ مناسب و مطابق دستورالعمل مربوط به همان مدل گیربکس انجام شود.

گام چهارم: بررسی و تعویض دسته موتور ها

دسته موتور های راست، چپ، عقب و سایر پایه های مرتبط باید از نظر ترک خوردگی، پارگی، نشتی در مدل های هیدرولیکی و لقی بیش از حد بررسی شوند.

خرابی این قطعات می تواند یکی از دلایل اصلی ضربه هنگام قرار دادن دنده روی D یا R باشد.

گام پنجم: بررسی و سرویس ساعت و شیرهای برقی

اگر تقه به یک یا چند دنده خاص مربوط باشد و پس از بررسی روغن و سایر عوامل برطرف نشود، ساعت گیربکس و شیرهای برقی باید توسط تعمیرکار متخصص بررسی شوند.

در برخی موارد، امکان سرویس یا تعمیر ساعت گیربکس بدون باز کردن کامل گیربکس وجود دارد؛ البته این موضوع به مدل گیربکس و نوع خرابی بستگی دارد.

۴ اشتباه رایج در رانندگی که به گیربکس هیوندای آسیب می زند

۱. تغییر دنده قبل از توقف کامل

تعویض دنده از D به R یا برعکس در حالی که خودرو هنوز در حال حرکت است، فشار زیادی به اجزای سیستم انتقال قدرت وارد می کند. بنابراین بهتر است همیشه قبل از تغییر جهت حرکت، خودرو کاملا متوقف شود.

۲. پارک کردن نادرست روی شیب

اگر خودرو روی شیب تنها در حالت P قرار بگیرد و وزن خودرو روی مکانیزم پارک منتقل شود، هنگام خارج کردن دنده از P ممکن است ضربه و صدای تقه ایجاد شود.

روش صحیح:

توقف کامل ← قرار دادن دنده در حالت N ← کشیدن ترمز دستی ← رها کردن ترمز پا تا وزن خودرو روی ترمز دستی قرار بگیرد ← فشردن مجدد ترمز ← قرار دادن دنده در حالت P

۳. گاز دادن قبل از درگیر شدن دنده

پس از قرار دادن دسته دنده روی D یا R، بهتر است اجازه دهید گیربکس درگیر شود و سپس به آرامی پدال گاز را فشار دهید. گاز دادن شدید بلافاصله پس از انتخاب دنده می تواند فشار بیشتری به سیستم انتقال قدرت وارد کند.

۴. بی توجهی به وضعیت روغن و فیلتر گیربکس

روغن گیربکس نیز مانند سایر سیالات خودرو به مرور زمان دچار تغییر کیفیت می شود. زمان تعویض روغن و فیلتر باید بر اساس مدل خودرو، نوع گیربکس، شرایط رانندگی و دستورالعمل سازنده تعیین شود و نمی توان یک فاصله زمانی یا کیلومتری ثابت را برای تمام مدل های هیوندای در نظر گرفت.

سوالات متداول

آیا تقه زدن گیربکس هیوندای همیشه به معنی تعمیر کامل گیربکس است؟

خیر. تقه زدن همیشه به معنی نیاز به تعمیر کامل گیربکس نیست. عواملی مانند پایین بودن سطح روغن، کاهش کیفیت روغن، خرابی دسته موتور، اختلال در عملکرد شیرهای برقی یا مشکلات مربوط به سیستم کنترل گیربکس نیز می توانند باعث ایجاد تقه شوند. بنابراین ابتدا باید علت دقیق مشکل مشخص شود.

بهترین روغن برای گیربکس اتوماتیک هیوندای چیست؟

نوع روغن مناسب به مدل خودرو و کد گیربکس بستگی دارد. برای برخی از گیربکس های هیوندای استفاده از روغن ATF با استاندارد SP-IV توصیه شده است، اما باید مشخصات دقیق روغن مورد نیاز هر خودرو از دفترچه راهنما یا اطلاعات فنی سازنده بررسی شود.

استفاده از روغنی که استاندارد لازم برای گیربکس خودرو را نداشته باشد، می تواند روی کیفیت تعویض دنده و عملکرد قطعات داخلی تاثیر منفی بگذارد.

ریست گیربکس اتوماتیک هیوندای چگونه انجام می شود؟

ریست و بازنشانی مقادیر تطبیقی گیربکس با استفاده از دستگاه دیاگ مناسب انجام می شود. در برخی مدل ها، تعمیرکار پس از ورود به بخش کنترل یونیت گیربکس (TCM) می تواند مقادیر تطبیقی را بازنشانی کند.

پس از آن ممکن است انجام یک فرآیند رانندگی و یادگیری مجدد برای هماهنگ شدن سیستم کنترل گیربکس با شرایط جدید ضروری باشد.

هزینه تعمیر تقه گیربکس هیوندای چقدر است؟

هزینه تعمیر به علت اصلی تقه و مدل خودرو بستگی دارد. اگر مشکل مربوط به روغن، فیلتر یا دسته موتور باشد، هزینه تعمیر معمولا بسیار کمتر از زمانی است که قطعات داخلی گیربکس، ساعت گیربکس، تورک کانورتر یا صفحات کلاچ آسیب دیده باشند.

برای اعلام هزینه دقیق، ابتدا باید خودرو توسط تعمیرکار متخصص بررسی و علت تقه مشخص شود.

خرید لوازم یدکی و قطعات اورجینال گیربکس هیوندای از تاپ یدک ایران

گیربکس های اتوماتیک هیوندای ساختار دقیقی دارند و استفاده از قطعات نامناسب یا روغن غیر استاندارد می تواند عملکرد سیستم انتقال قدرت را تحت تاثیر قرار دهد.

فروشگاه تاپ یدک ایران به عنوان تامین کننده قطعات خودروهای کره ای، انواع قطعات و لوازم مورد نیاز گیربکس هیوندای را ارائه می دهد، از جمله:

• فیلتر روغن گیربکس هیوندای
• دسته موتور و دسته گیربکس
• روغن های گیربکس مطابق با استاندارد مورد نیاز خودرو
• کیت صفحات کلاچ
• تورک کانورتر
• شیرهای برقی
• سنسورهای سرعت ورودی و خروجی

این مجموعه قطعات را با هدف تامین نیاز خودروهای کره ای در اختیار مشتریان قرار می دهد. برای انتخاب قطعه متناسب با خودرو، بهتر است مشخصات دقیق خودرو و شماره شاسی در اختیار کارشناسان قرار گیرد تا قطعه مناسب مدل خودرو بررسی شود.

جمع بندی:

تقه زدن گیربکس اتوماتیک هیوندای همیشه به معنی خرابی کامل گیربکس نیست. روغن و فیلتر، دسته موتور، شیرهای برقی، ساعت گیربکس، سیستم کنترل الکترونیکی، تورک کانورتر و صفحات کلاچ از جمله بخش هایی هستند که در هنگام بروز این مشکل باید بررسی شوند. تشخیص زودهنگام علت تقه می تواند از گسترش خرابی و افزایش هزینه تعمیرات جلوگیری کند.